دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اروميه
دانشکده علوم پايه
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
رشته : زيست فناوري (بيوتکنولوژي)
گرايش:ميکروبي
عنوان :
مطالعه ي باکتري هاي بي هوازي هالوفيل احيا کننده نيترات مولد
بيوسورفکتانت از نفت خام ايران
استاد راهنما :
دکتر ميترا السادات طباطبايي
استاد مشاور :
دکتر مجيد نوجوان
نگارش :
غزاله پور مهرابي
زمستان 93
چکيده

مبحث حضور باكتريها در اعماق زمين در اوايل قرن 21 مطرح شد. يكي از اولين تحقيقاتي كه در مورد ميكروبيولوژي اعماق زمين انجام شد منتج به جداسازي باكتريهاي احيا كنندة سولفات از چاه نفت شد. باکتري هاي احيا کننده سولفات، اصلي ترين باکتريهايي هستند که باعث ترش و اسيدي شدن نفت شده و در نتيجه افت کيفيت نفت خام را به بار خواهند آورد. رقابت بين SRB ها و باکتريهاي بيهوازي احيا کننده نيترات براي کسب سوبستراي هيدروکربني امروزه به عنوان يکي از راهحلهاي بالقوه بيوتکنولوژيک در جهت ارتقا کيفيت API نفت خام مطرح ميشود. لذا تحقيق در مورد يافتن NRBهاي بومي نفت خام هر منطقه جغرافيايي تبديل به يکي از موضوعات مورد توجه دانشمندان صنعت نفت در دهه اخير شده است. از مهمترين ويژگيهاي يک باکتري مفيد در بيوتکنولوژي نفت توانايي تحمل شرايط فيزيکو شيميايي دشوار مخزني و توليد بيو سورفکتانت جهت افزايش دسترسي ميکروبي ميباشد. لذا در اين تحقيق باکتريهاي بيهوازي هالوفيل، احياکننده نيترات و مولد بيوسورفکتانت بومي نفت خام ايران بررسي شدند. نمونه نفتهايي از برخي مخازن ايران با هدف بررسي حضور باکتريهاي احياکننده نيترات بومي مورد مطالعه قرار گرفت. تمامي کشتها به روش Hungate در ويالهاي crimped seal شده و تنظيم اتمسفر بي هوازي، تحت شرايط کاملا بي هوازي در دماي 40درجه سانتيگرادصورت گرفت. در تمامي مراحل هالوفيل بودن باکتريهاي جدا شده با افزودن NaCl به محيطهاي کشت لحاظ شد. از محيط نوترينت براث و BSM فاقد منبع گوگرد که حاوي نفت خام استريل به عنوان تنها منبع کربن و انرژي بود، به منظور حذف SRB رقيب و غني سازي اوليه استفاده شد. در مرحله بعد، نيترات براث براي جداسازي و خالص سازي باکتريهاي هدف مورد استفاده قرار گرفت، سپس در محيط MSM تجديد کشت شد. جهت بررسي توانايي NRB هاي بومي جداشده در توليد بيوسورفکتانت از محيط کشت Blood Agar ، BHI و تکنيک پخش شدن نفت بکار برده شد. در نهايت براي حصول اطمينان از اينکه باکتريهاي بي هوازي جدا شده از نفت خام قطعا از ازت نفت خام براي تامين نياز خود استفاده ميکنند، تست احياي نيترات و تست NCH که جهت بررسي کاهش ازت بود، انجام گرفت.نتايج حاصل نشان داد که نفت خام ايران داراي NRB هاي به شدت بي هوازي هستند که علاوه بر احيا نيترات و رقابت با SRBها، ميتوانند از آن به عنوان تنها منبع کربن استفاده نمايند. اين باکتريها با توانايي تحمل شوري، دما و نيز توليد بيو سورفکتانت ميتوانند از کاربردي ترين باکتريها در صنعت نفت در فرايندهايي مثل ارتقائ کيفيت نفت به روش بيولوژيک، کاهش آلودگيهاي محيطي و يا ازدياد برداشت ميکروبي نفت (MEOR) در شرايط بيهوازي باشند، که پيشنهاد مي شود کاربرد آنها در کاهش ترشي و اسيديته نفت خام نيز بررسي شود.
تقديم به
مقدس ترين واژه ها در لغت نامه دلم ؛
پدر عزيزم
مهرباني مشفق، بردبار و حامي
مادر مهربانم
که زندگيم را مديون مهر و عطوفت او مي دانم
برادرم
همراه هميشگي و پشتوانه زندگيم
با تقدير و تشکر
از استاد گرانقدرم ؛ سرکار خانم دکتر ميترا سادات طباطبايي
و
استاد مشاور ؛ جناب آقاي دکتر مجيد نوجوان
فهرست مطالب
فصل اول
کليات
1-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………… 2
2-1 پيدايش نفت …………………………………………………………………………………………………… 4
1-2-1 نظريه منشأ معدني ……………………………………………………………………………………….. 4
1-2-1 نظريه منشأ آلي …………………………………………………………………………………………… 4
1-3 نفت خام ……………………………………………………………………………………………………….. 5
1-4 انواع نفت خام ………………………………………………………………………………………………… 5
1-5 خام برنت ………………………………………………………………………………………………………. 6
1-6 نفت خام مارس ……………………………………………………………………………………………….. 6
1-7 نفت خام ميناس ………………………………………………………………………………………………. 6
1-8 نفت خام موربان ……………………………………………………………………………………………… 7
1-9 نفت خام تاپيس ……………………………………………………………………………………………… 7
1-10 اجزاي نفت خام …………………………………………………………………………………………… 7
1-11 خواص نفت خام ………………………………………………………………………………………….. 9
1-11 -1 خواص فيزيکي نفت خام …………………………………………………………………………. 9
1-11-2 شيميايي نفت خام …………………………………………………………………………………… 10
1-12 باکتري هاي بي هوازي ………………………………………………………………………………… 10
1-13 دسته بندي باکتري هاي بي هوازي ………………………………………………………………… 11
1-13-1 باکتري هاي بي هوازي احياکننده نيترات ………………………………………………….. 11
1-14 اندامگان بي هوازي ……………………………………………………………………………………… 11
1-15 متابوليسم بي هوازي …………………………………………………………………………………….. 12
1-16 بيوسورفکتانت …………………………………………………………………………………………….. 13
1-17 تعريف بيوسورفکتانت ها …………………………………………………………………………….. 13
1-18 بيوسورفکتانت ها از نظر وزن مولکولي …………………………………………………………. 13
1-18-1 بيوسورفکتانت هاي با وزن مولکولي پايين …………………………………………………. 13
1-18-2 بيوسورفکتانت هاي با وزن مولکولي بالا ……………………………………………………. 14
1-19 توليد بيوسورفکتانت ها ………………………………………………………………………………… 14
1-20 اثر فاکتورهاي مختلف بر توليد بيوسورفکتانت ………………………………………………..14
1-20-1 اثر منبع کربن بر توليد بيوسورفکتانت …………………………………………………………15
1-20-2 اثر منبع نيتروژن بر توليد بيوسورفکتانت …………………………………………………….. 15
1-20-3 اثر فاکتورهاي محيطي بر توليد بيوسورفکتانت ……………………………………………. 15
1-21 تقسيم بندي بيوسورفکتانت ها ……………………………………………………………………… 16
1-22 انواع بيوسورفکتانت ……………………………………………………………………………………… 16
1-23 مزيت هاي استفاده از بيوسورفکتانت ………………………………………………………………. 17
1-24 مزيت بيوسورفکتانت ها به سورفکتانت هاي شيميايي ………………………………………. 18
1-25 کاربردهاي بيوسورفکتانت ها …………………………………………………………………………. 19
1-25-1 کاربردهاي بيوسورفکتانت ها در صنعت نفت ………………………………………………. 19
1-25-2 کاربردهاي بيوسورفکتانت ها در صنايع غذايي ……………………………………………. 20
1-26 نقش هاي طبيعي و فيزيولوژيکي بيوسورفکتانت ها ………………………………………….. 20
1-27 افزايش سطح تماس ناحيه هيدروفوبي سوبستراها …………………………………………….. 20
1-28 هالوفيل ها …………………………………………………………………………………………………….. 20
1-29 اهداف تحقيق ………………………………………………………………………………………………. 21
1-30 سوالات تحقيق …………………………………………………………………………………………….. 22
1-31 فرضيه هاي تحقيق ………………………………………………………………………………………… 22
فصل دوم
پيشينه پژوهش
2-1 بيوتکنولوژي و اهميت بيوتکنولوژي نفت ………………………………………………………… 24
2-2 بيوتکنولوژي در خدمت صنعت و نفت …………………………………………………………….. 24
2-3 استخراج نفت ………………………………………………………………………………………………… 26
2-4 حفر چاه ………………………………………………………………………………………………………… 27
2-5 روش هاي استخراج نفت ……………………………………………………………………………….. 27
2-6 مزاياي بيوسورفکتانت ها در استخراج نفت ثالثيه ……………………………………………… 31
2-7 پيشينه تحقيق …………………………………………………………………………………………………. 32
فصل سوم
روش کار
3-1 دستگاههاي مورد استفاده ……………………………………………………………………………….. 39
3-2 وسايل مورد نياز …………………………………………………………………………………………….. 39
3-3 مواد مورد استفاده ………………………………………………………………………………………….. 40
3-4 مراحل انجام آزمايش …………………………………………………………………………………….. 40
3-4-1 نمونه برداري …………………………………………………………………………………………….. 41
3-4-2 غربالگري و غني سازي بي هوازي باکتري هاي نفتي …………………………………… 41
3-4-3روش تهيه لام …………………………………………………………………………………………….. 43
3-4-4 رنگ آميزي گرم ………………………………………………………………………………………. 43
3-4-5 رنگ آميزي منفي ……………………………………………………………………………………… 44
3-4-6 شناسايي و تخليص ……………………………………………………………………………………. 44
3-4-7 تست احياي نيترات ………………………………………………………………………………….. 46
3-4-8 تست CHNS…………………………………………………………………………………………… 46
3-4-9 آزمايش هاي وجود بيوسورفکتانت در نمونه هاي آزمايش شده ……………………. 48
فصل چهارم
نتايج
4-1 مشاهده ميکروسکوپي ………………………………………………………………………………………. 54
4-2 نتايج مرحله شناسايي و تخليص ……………………………………………………………………….. 54
4-3 نتايج تست احياي نيترات …………………………………………………………………………………. 54
4-4 نتايج تست CHNS ……………………………………………………………………………………….. 55
4-5 نتايج آزمايش هاي وجود بيوسورفکتانت در نمونه هاي آزمايش شده …………………….57
فصل پنجم
بحث و نتيجه گيري
5-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………. 59
5-2 بحث ……………………………………………………………………………………………………………. 61
5-3 نتيجه گيري …………………………………………………………………………………………………… 63
5-4 پيشنهادات ……………………………………………………………………………………………………… 64
پيوست الف ………………………………………………………………………………………………………….. 65
منابع فارسي …………………………………………………………………………………………………………… 66
منابع لاتين …………………………………………………………………………………………………………….. 66
فهرست جداول
4-1 نمونه شاهد براي تست CHNS……………………………………………………………………….. 55
4-2 نتايج بدست آمده از نمونه محيط کشت MSMبراي تست CHNS…………………. 56
فصل اول
کليات
1-1مقدمه
نفت که در زبان انگليسي Petroleum ناميده ميشود، از دو کلمهPetra و Oleumکه در زبان يوناني به معني سنگ روغن و يک نوع روغن ميباشد، تشکيل شده است که در زبان فارسي معادل مناسبي ندارد. نفت و ساير مواد سوختني هيدروکربني به صورتي که ما امروزه آن را ميشناسيم، در مخازني در اعماق زمين وجود دارند. نفت به عنوان يک منبع انرژي در جهان محسوب مي شود و با وجود منابع انرژي ديگر هنوز هم منبع انرژي غالب و در دسترس و قابل اطمينان جايگزين آن نشده است(9).
پتروليوم مي تواند به صورت فازهاي مختلف، از جمله فاز گازي نظير گاز طبيعي (Natural Gas )، فاز مايع نظير نفت خام ( Crude Oil ) و فاز جامد مثل قير ( Asphaltene ) در خلل و فرج و شکستگي هاي سنگ تجمع مي يابد. مهمترين منبع هيدروکربن ها، نفت خام است. نفت خام شامل مقدار کمي ترکيبات آلي اکسيژن دار، نيتروژن دار و گوگردي و نيز فلزاتي است که به طور شيميايي به مولکول هاي آلي متصلند. انباشته شدن مواد هيدروکربني در زير سطح زمين در سنگ هايي صورت مي گيرد که توانايي نگه داري و انتقال سيالات را داشته باشند. معمولا نفت خام زير پوششي از سنگ هاي غير قابل نفوذ در محفظه هاي سنگ هاي متخلخل به نام مخازن يا (rReservoi) که منحصرا در حوضچه هاي رسوبي قرار دارند، محبوس است (10).
تجمع مواد هيدروکربني به صورت اقتصادي در سنگ مخزن منوط به وجود عوامل متعددي است. به طور کلي وجود پنج عامل براي تجمع اقتصادي نفت و گاز لازم و ضروري است، اين پنج عامل عبارتند از :
1-سنگ منشأ بالغ (Mature Source Rock) که توليد هيدروکربن کرده باشد.
2-سنگ مخزن ( Resevoir Rock) که بتواند هيدروکربن را در داخل خود جاي دهد.
3-مهاجرت هيدروکربن بين سنگ منشأ و سنگ مخزن ( Migration Pathway) عملي باشد.
4-پوش سنگ (Cap Rock ) از خروج نفت از داخل سنگ مخزن جلوگيري مي کند.
5-تله نفتي ( Oil Trap) که در آن نفت به صورت تراوش هاي سطحي شناخته شده و مورد استفاده بوده اند(9).
شکل 1-1 عنصرهاي سيستم نفت
اکتشافات نفت يک دانش بسيار قديمي و کاربردي است که با جمع آوري قير از تراوش هاي طبيعي سطحي به قلمرو علم وارد شد. در آن زمان ها از نفت براي مقاصد پزشکي، گرمايي و همچنين مصارف عايق کاري استفاده مي شد.
اين مواد در ابتداي کشف به صورت منبع بسيار مهم انرژي تلقي شدند، ليکن با پيشرفت علم و تکنولوژي مدرن، خواص ديگر آنها نيز مورد توجه قرار گرفت و شايد امروز بتوان گفت که ارزش مشتقات پتروشيمي بسيار حايز اهميت ميباشند، زيرا منابع سوختي ديگري وجود دارند که از آنها به عنوان منبع انرژي مي توان استفاده نمود، حال آنکه نفت ميزان محدودي داشته و چنانچه به اتمام برسد، تهيه مشتقات مهم آن نيز منتفي خواهد شد. لذا توليد صحيح و برنامه ريزي هاي دقيق در صنعت، نقش بسيار مهمي را ايفا مي کنند و با مرور زمان به صورت رکن اساسي اين صنعت تلقي مي گردند (9).
1-2 پيدايش نفت
در مورد منشأ و پيدايش نفت نظريه هاي مختلفي وجود دارد که عبارتند از :
1-2-1 نظريه منشأ معدني
نظريه معدني نفت که در ابتداي قرن بيستم به وسيله اکثر شيمي دان ها و زمين شناسان مورد قبول واقع شده بود در حال حاضر فقط جنبه تاريخي دارد.
در 1901، Sanderens, Sabatier, استيلن را دماي 200-300 درجه سانتي گراد در حضور کاتاليزورهاي نيکل و آهن احياء شده، هيدروژن دار کردند و ميزان زيادي از هيدروکربن هاي موجود در نفت خام به دست آوردند. با آنکه نظريه معدني بودن منشأ نفت در ابتدا به سهولت پذيرفته شده بود طولي نکشيد که با ايرادهاي زيادي مواجه گشت که منجر به کنار گذاشتن آن شد.
1-2-2 نظريه منشأ آلي نفت
امروزه مي توان گفت که نظريه منشاء آلي براي نفت خام نسبت به هر نظريه ديگري قابل قبول تر است. نفت خام معمولا در لايه هاي رسوبي يافت مي شود و همواره مقدار زيادي مواد آلي در اين لايه ها وجود دارند.
بقاياي اين مواد اعم از گياهي و يا حيواني محتوي مقدار زيادي کربن و هيدروژن هستند که سازنده اصلي نفت خام مي باشند.
به نظر مي رسد موجودات بسيار کوچک و بي شماري که در درياها، درياچه ها و مرداب ها زندگي مي کنند و پلانکتون ناميده مي شوند، منشاء مواد آلي مولد نفت باشند. توزيع پلانکتون ها در سطح درياها يکنواخت نيست. اين موجودات در قسمت بالاي آب درياها ( عمق 50 تا 100 متري ) که اشعه خورشيد نفوذ مي کند و نيز در مجاورت سواحل متمرکزاند. توليد مثل اين موجودات بسيار زياد است و پس از نابودي در کف درياهارسوب کرده، قسمت اعظم مواد آلي را تشکيل مي دهند که بعدا با رسوب هاي مختلف مخلوط مي شوند، همچنين آب رودخانه هايي که به دريا مي ريزند حاوي مقداري مواد هيوميک است که ترکيباتشان نزديک به هيدروکربن مي باشد (11).
1-3 نفت خام
نفت خام يا پتروليوم نوعي سيال است که به صورت مجموعه اي از هيدروکربن هاي مختلف، به اشکال مايع و يا گاز در مخازن زير زميني وجود دارد. پتروليوم در شيمي و زمين شناسي، اصطلاحا به ترکيبا ت هيدروکربني اتلاق مي شود که توسط چاههاي نفت از داخل زمين استخراج مي شوند. تصوير اصلي پتروليوم در داخل مخازن به صورت گاز است که به نام گاز طبيعي ناميده مي شود. بخشي از پتروليوم در شرايط متعارفي (دماي 15 درجه سانتي گراد و فشار 760 ميلي متر جيوه ) به صورت مايع درآمده که به آن نفت خام ميگويند و بخش ديگر به همان صورت گاز باقي مي ماند (12).
1-4 انواع نفت خام
براي نشان دادن ميزان سبكي و سنگيني نفت خام به طور معمول از شاخص ((اي-پي-آي)) (API)
استفاده مي شود. نفت هاي خام API بالاتر از 30 را سبک و 20 تا 30 را متوسط و پايين تر از 20 را نفت خام سنگين مي گويند. نفت خام هايي با APIبيشتر از 44 مانند نفت خام ” اکوفيسک ” نيز وجود دارد که آنها را بسيار سبک مي گويند.
((نفت شيرين)) به نفت خامي مي گويند كه ميزان گوگرد آنها كمتر از 5/0 درصد و ((نفت ترش)) به نفت خامي مي گويند كه ميزان گوگرد آنها بيش از 5/0 درصد باشد. ميزان گوگرد موجود در نفت خام به طور معمولبين 1/0 و 3 درصد وزن نفت خام است. بيشتر نفت خام هاي شيرين، سبك و بيشتر نفت خام هاي ترش، سنگين هستند (12).
1-5 نفت خام برنت
نفت خام برنت، يكي از شناخته شده ترين شاخص هاي نفت خام است كه به عنوان مبناي قيمت گذاري بسياري از انواع نفت خام در بازارهاي جهاني به كار برده مي شود.
نفت خام برنت مخلوطي از نفت استخراج شده از شبكه برنت و (( نينان )) در درياي شمال است كه از طريق شبكه خط لوله به پايانه نفتي ((سالوم وو))، بزرگترين بندر صادراتي درياي شمال در بريتانيا انتقال مي يابد و در آنجا بارگيري مي شود. درجه API مخلوط برنت بيش از 38 و ميزان گوگرد آن 41/0 درصد است، بنابراين در طبقه نفت خام هاي سبك و شيرين قرارميگيرد (6)
1-6 نفت خام مارس
نفت خام مارس ( Mars ) از جمله نفت خام هاي سنگين و ترش به شمار مي آيد که در آمربکا و خليج مکزيک توليد و در بندر Clovelly بارگيري و صادر مي شود. درجه API آن 29 و مقدار گوگرد ان 9/1درصد است.
مقدار توليد نفت خام مخلوط مارس از 150 تا 230 هزار بشکه در روز در نوسان است. شرکت شل يکي از توليد کنندگان بزرگ اين نفت خام به شمار مي آيد(6).
1-7 نفت خام ميناس
نفت خام ميناس ( Minas ) که با نفت خام سبک سوماترا ( sumatra light ) نيز شناخته مي شود، يکي از نفت خام هاي شاخص بازار آسياست که در مناطق خشکي جزيره ساماتراي اندونزي توليد و از بندر
” دوماي ” صادر مي شود. اين نفت خام با درجه API 8/35 درصد گوگرد از جمله نفت سبک و شيرين به شمار مي آيد.
محموله هاي صادراتي اين نفت خام از 500 تا 700 هزار بشکه در نوسان است. توليد روزانه نفت خام ميناس بيش از 400 هزار بشکه برآورده مي شود(6).
1-8 نفت خام موربان
نفت خام موربان ( Murban ) با درجه API 3/ 39 و وجود 8/0 درصد از جمله انواع نفت خام هاي سبک و نسبتا شيرين به شمار مي آيد. اين نفت خام در امارات عربي متحد توليد Jebel بارگيري مي شود. مقدار توليد نفت خام موربان تا 5/1ميليون شبکه در روز گزارش مي شود(6).
1-9 نفت خام تاپيس
نفت خام تاپيس با درجه API نزديک به 46 و ميزان گوگرد 03/0 درصد، در حوزه دريايي Trengganu مالزي توليد مي شود. گفتني است که اين نوع نفت خام بر خلاف نفت خام برنت در بازار نفت مورد مطالعه قرار نمي گيرد، اما، يکي از انواع نفت شاخص براي قيمت گذاري در منطقه آسيا به شمار مي آيد.
استراليا به سبب روابط تجاري گسترده اي که با منطقه آسيا دارد، قيمت نفت خام تاپيس را براي قيمت گذاري نفت خام هاي وارداتي و حتي فراورده هاي نفتي خود به خود به کار مي برد (6).
1-10 اجزاي نفت خام
فراورده هاي نفتي، از نفت خام مشتق مي شوند که مهم ترين اجزاي سازنده آن را هيدروکربن ها تشکيل
مي دهند. اجزاي تشکيل دهنده نفت خام را مي توان بر اساس کروماتوگرافي جذب سطحي به چهار جزء اشباع شده، آروماتيک، رزين، و آسفالتن تفکيک کرد. هر کدام از اين چهار گروه، تعداد زيادي از ترکيبات مختلف را شامل مي شوند.
هيدروکربن هاي اشباع شده، ترکيباتي هستند که هيچ پيوند دوگانه اي در ساختار خود ندارند. اين هيدروکربن ها را مي توان بر اساس ساختار شيميايي به دو گروه آلکان ها (پارافين ها ) و سيکلوآلکانها (نفت ها) تقسيم بندي کرد. آلکان ها، خود مي توانند زنجيره هاي انشعاب دار يا بدون انشعاب (نرمال)باشند. سيکلوآلکان ها داراي يک يا تعدادي حلقه کربني ( معمولا سيکلوپنتان يا سيکلوهگزان ) در ساختار خود هستند. اغلب آلکان هاي موجود در نفت خام داراي استخلاف آلکيل مي باشند (13).
آروماتيک ها يک يا چند حلقه آروماتيک يا بدون استخلاف آلکيل دارند. بنزن ساده ترين آنهاست ولي در
نفت خام، ترکيبات آروماتيک حاوي استخلاف آلکيل، عموما از انواع بدون استخلاف بيشتر هستند.
بر خلاف هيدروکربنهاي اشباع شده و آروماتيک، آسفالتها و رزينها هر دو ساختارشان داراي گروههاي قطبي غير هيدروکربني هستند و عناصر سازنده آنها علاوه بر کربن و هيدروژن، شامل مقادير ناچيزي از ازت، گوگرد، و (يا) اکسيژن نيز مي باشد. اين گروهها اغلب با فلزات سنگين کمپلکس ميدهند.
آسفالنتنها از ترکيبات سنگين ملکولي تشکيل شده اند که در حلالهايي نظير n-هپتان حل نمي شوند، در حاليکه رزين ها ملکولهاي قطبي محلول در n-هپتان مي باشند. رزين ها شامل ترکيبات ناجور حلقه، اسيد ها و سولفونيک ها هستند (14).
انواعي از محصولات نفتي، بوسيله فراوري نفت خام توليد مي شوند. اين فراوري اساسا يک فرايند تقطير جزء به جزء است که بوسيله آن اجزاء يا بخشهاي مختلف نفتي توليد مي شوند. آلکان ها که يک گروه از هيدروکربنهاي غير اشباع شده هستند، در نفت خام يافت نمي شوند، ولي در حين جزء جزء کردن آن توليد مي شوند (13).
شکل 1-2 مثالي از ساختمان يک رزين – آسفالتين
1-11 خواص نفت خام
نفت خام داراي خواص فيزيکي و شيميايي مي باشد.
1-11-1 خواص فيزيکي نفت خام
وزن مخصوص، گرانروي، سيلان ( نقطه ربزش ) و درجه حرارت تقطير جزئي از خواص فيزيکي نفت خام
مي باشند. هر يک از اين عوامل بستگي به چگونگي ترکيب نفت خام دارد.
1-وزن مخصوص ( چگالي ) : با در دسترس داشتن مقدار چگالي مي توان حجم نفت را در دماهاي مختلف محاسبه نمود.
2-گرانروي : مقدار گرانروي نفت با وزن و شکل قرارگيري مولکول در ارتباط است.
3-نقطه سيلان يا ريزش : عبارت است از پايين ترين درجه حرارتي که نفت تحت آن دما سيال خواهد بود. نقطه ريزش پايين، هنگام حمل محموله هاي دريايي به ويژه در مناطق قطبي و نيز در مواقع نشت نفت حائز اهميت است. چنانچه نقطه سيلان نفت حمل شده، پايين تر از درجه حرارت محيط باشد، تمام نفت به هنگام نشت نفت منعقد شده و جمع آوري و کنترل آن ساده تر مي باشد. نقطه سيلان تابعي از چگالي بوده که با ازدياد چگالي افزايش مي يابد.
4-درجه حرارت تقطير جزء به جزء : ترکيبات يا اجزاء تشکيل دهنده نفت با روش تقطير جزء به جزء از يکديگر تفکيک مي شوند (12).
1-11-2 خواص شيميايي نفت خام
نفت خام به علت منشأ تشکيل يافتن آن مخلوطي پيچيده از مولکول هايي است که اغلب آن ها هيدروکربني هستند، مقدار کمي نيز ترکيبات گوگردي و اکسيژن دار در آن وجود دارد.
ترکيبات پايه و اوليه نفت خام عبارتند از :
کربن 84 تا 87 %
هيدروژن 11 تا 14 %
گوگرد 0 تا 5 %
نيتروژن 0 تا 5 %
اکسيژن 0 تا 1 % (12)
1-12 باکتري هاي بي هوازي
به هر اندامگاني که براي رشد به اکسيژن نياز نداشته باشد و حتي شايد در حضور اکسيژن بميرد، اندامگان بي هوازي (imAnaerobic organis) يا باکتري بي هوازي (Anaerobic bacteria) گفته مي شود (15).
1-13 دسته بندي باکتري هاي بي هوازي
دسته اي که در حضور اکسيژن توانايي زندگي نخواهند داشت.
دسته اي که توانايي استفاده از الکترون موجود در اکسيژن را هم دارند، در واقع قابل شيفت شدن به هوازي در محيط هاي حاوي اکسيژن اند (15).
1-13-1 باکتري هاي بي هوازي احياکننده نيترات
باکتري هايي هستند که در شرايط بي هوازي خاص با حذف و کاهش نيترات در نفت خام روي ويژگي هاي آن تاثير ميگذارد .
1-14 اندامگان بي هوازي
شکل 1-3 شناسايي اندامگان بي هوازي و هوازي در محيط کشت مايع تايوگلايکوليت
اندامگان بي هوازي انواع باکتري هاي هوازي و غير هوازي را مي توان با قرار دادنشان در محيط کشت مايع تايوگلايکوليت (Thigolycollate Broth ) شناسايي نمود، که حاصل آن در شکل بالا مشخص شده است:
1-هوازي اجباري: آن دسته که تنها در حضور اکسيژن توانايي زندگي دارند.
2-بي هوازي اجباري: آن دسته که در حضور اکسيژن توانايي زندگي ندارند.
3-بي هوازي اختياري : آن دسته که توانايي استفاده از الکترون موجود در اکسيژن را هم دارند و در واقع قابل تغيير دادن متابوليسم خود به هوازي در محيط هاي حاوي اکسيژن اند.
4-خرد هوازي : آن دسته که به اکسيژن نياز دارند، اما غلظت عادي اکسيژن موجود در جو براي آنها بيش از اندازه و مرگبار است.
5-تحمل کننده هوا : آن بي هوازياني که در حضور اکسيژن هم مي توانند به فعاليت خود ادامه دهند ولي قادر به استفاده از الکترون اکسيژن نيستند (16).
به هر اندامگاني که براي رشد به اکسيژن نياز نداشته باشد و حتي شايد در حضور اکسيژن بميرد، اندامگان
بي هوازي (Organism Anaerobic) گفته مي شود (17).
1-15 متابوليسم بي هوازي ها
باکتري هاي بي هوازي اجباري فسفوريلاسيون اکسيداتيو را انجام نمي دهند. علاوه براين، آنها در حضور اکسيژن کشته مي‌شوند. اين باکتريها فاقد آنزيمهاي خاصي مثل کاتالاز (که پراکسيد هيدروژن را به آب و اکسيژن تجزيه مي کند )، ( که به واسطه آنH + NADH2O2به DAN ,O2 تبديل مي شود. ) و سوپر اکسيد ديسموتاز ( که به واسطه آن سوپر اکسيد به پراکسيد هيدروژن تبديل مي شود ) هستند.
در ساير باکتري ها اين آنزيم ها وجود دارند و آنها سميت پراکسيد و راديکال هاي آزاد اکسيژن را که طي متابوليسم در حضور اکسيژن توليد شده اند برطرف مي کنند. ارگانيسم هاي بي هوازي اختياري مانند اشريشيا کولي مي توانند بين انواع هوازي و غير هوازي دگرگشت ( متابوليسم ) تغيير جهت دهند.
تحت شرايط بي هوازي، آنها به وسيله تخمير يا تنفس بي هوازي رشد کرده، اما در حضور اکسيژن به سمت تنفس هوازي بر مي گردند. ارگانيسم هاي تحمل کننده هوا فقط متابوليسم غير اکسيداتيو دارند ولي به دلايلي مانند وجود آنزيم هاي فوق در برابر اکسيژن مقاومند (16).
1-16 بيوسورفکتانت
باکتري هاي هدف يعني باکتري هاي بي هوازي و هالوفيل مي بايست توانايي اين امر را داشته باشند که از نفت به عنوان تنها منبع کربن و انرژي استفاده کنند. بنابر اين توليد فاکتور هاي کمکي ميزان دسترسي زيستي به ترکيبات نفتي را بالا مي برد. يکي از اين ترکيبات مورد بررسي بيوسورفکتانت مي باشد (17).
1-17 تعريف بيوسورفکتانت ها
ترکيبات آمفي فيليکي هستند که در سطوح زنده توسط ميکروارگانيسم هاي مختلفي توليد مي شوند. اين مولکول ها يا در سطح سلول قرار ميگيرند و يا به محيط خارج از سلولي ترشح مي شوند. بيوسورفکتانت ها با داشتن قسمت هاي هيدروفيليک و هيدروفوبيک، کشش سطحي و بين سطحي را به ترتيب در سطح و بين سطوح(مثلا آب و نفت)کاهش مي دهند (18).
1-18 بيوسورفکتانت ها از نظر وزن مولکولي
ميکروارگانيسم ها اغلب به سطوح متصل شده و در بين سطوح تجمع مي يابند، بنابراين تعجب آور نيست که يک باکتري با نسبت سطح به حجم بالا، عوامل فعال در سطح مختلفي را توليد کند. تحقيقات نشان داده که بيوامولسيفايرهاي سنگين وزني که سطح باکتري را مي پوشانند مي توانند به صورت افقي به ديگر باکتري ها منتقل شده، ويژگي هاي سطحي آن ها را تغيير داده و سبب ميانکنش آنها با محيط مي شود.
از نظر وزن مولکولي بيوسورفکتانت ها به دو گروه سبک و سنگين تقسيم بندي مي شوند(18).
1-18-1 بيوسورفکتانت هاي با وزن مولکولي پايين
مولکول هايي هستند که کشش سطحي و بين سطحي را کاهش داده و عموما شامل گليکوليپيد ها و ليپوپپتيدها مي باشند. بهترين بيوسورفکتانت هاي گليکوليپيدي رامنوليپيد ها، تره هالوليپيدها و سوفوروليپيدها هستند، دي ساکاريدهايي که با يک زنجيره بلند اسيد چرب يا هيدروکسي اسيد چرب آسيله شده اند (18).
1-18-2 بيوسورفکتانت هاي با وزن مولکولي بالا(بيوپليمرها )
گونه هاي باکتري بسياري سورفکتانت هاي پليمري خارج سلولي تشکيل شده از پلي ساکاريدها، پروتئين ها، ليپوپلي ساکاريدها، ليپوپروتئين ها و مخلوط هاي پيچيده اين پليمرها را توليد مي کنند. بهترين بيوپليمر شناخته شده امولسان ها هستند که توسط گونه هاي مختلف cterAcinetobaتوليد مي شوند. امولسان يک امولسيفاير فعال در غلظت هاي کم مي باشد. اجزاء پروتئين و پلي ساکاريد تنهايي هيچکدام فعاليت امولسيفيکاسيون ندارند اما مخلوط پروتئين و پلي ساکاريدي خالص شده اجازه بازسازي فعاليت امولسيفيکاسيون را به آنها مي دهد. امولسيفايرها زيرمجموعه اي از سورفکتانت ها هستند که انتشار يک مايع در ديگري را پايدار مي کند (18).
1-19 توليد بيوسورفکتانت ها
محققين زيادي در مراکز تحقيقاتي مختلف در سراسر دنيا سعي در توليد حداکثري بيوسورفکتانت ها با استفاده از منابع متفاوت و ارزان قيمت داشته اند، ولي تاکنون از نظر صرفه اقتصادي توانايي رقابت با انواع
شيمياييسورفکتانت ها را نداشته اند. منابع کربني مورد استفاده در توليد بيوسورفکتانت ها اغلب هيدروکربن ها، کربوهيدرات ها و روغن هاي گياهي هستند. براي کاهش هزينه هاي توليد، ديگر منابع کربني مانند ضايعات ناشي از روغن زيتون، ضايعات آبي تهيه پنير و ملاس هايي که تلفات صنعتي به شمار مي روند نيز به خوبي مورد استفاده قرار مي گيرند (17).
1-20 اثر فاکتورهاي مختلف بر توليد بيوسورفکتانت
عوامل متنوعي بر توليد بيوسورفکتانت اثر مي گذارند که خلاصه اي از آنها به قرار زير است :
1-20-1 اثر منبع کربن بر توليد بيوسورفکتانت
منبع کربن مورد استفاده در توليد بيوسورفکتانت بسيار مهم است. اين منبع به طور کلي در سه گروه طبقه بندي مي شود. کربوهيدرات ها، هيدروکربن ها و روغن هاي گياهي.
برخي ميکروارگانيسم ها فقط با استفاده از منبع کربني هيدروفوبيکي هيدروکربن و روغن هاي گياهي و برخي نيز توسط کربوهيدرات و يا چندين منبع کربني مختلف بيوسورفکتانت توليد مي کنند (19).
1-20-2 اثر منبع نيتروژن بر توليد بيوسورفکتانت
اثر منبع نيتروژن بر توليد بيوسورفکتانت در ميان نمک هاي معدني تست شده، نمک هاي آمونيوم و اوره منبع نيتروژني ترجيح داده شده توليد بيوسورفکتانت در سويه هاي آرتروباکتر بوده در حاليکه نيترات سبب
توليد بيشترين ميزان بيوسورفکتا نت در سودوموناس ها شده است. محدوديت نيتروژن باعث افزايش توليد و به همان اندازه نيز سبب تغيير در ترکيب توليد شده مي شود (19).
1-20-3 اثر فاکتور هاي محيطي بر توليد بيوسورفکتانت
فاکتورهاي محيطي و شرايط رشد مانند دما، pH، دور شيکر و ميزان دسترسي به اکسيژن نيز بر توليد بيوسورفکتانت از طريق اثر بر رشد و فعاليت سلولي اثر مي گذارند. توليد رامنوليپيد در سويه هاي سودوموناس در pH=6 به حداکثر مي رسد و در pHبالاتر از 7 به شدت کاهش مي يابد. سويه هاي باسيلوسي گرما دوست در دماي بالاتر از چهل درجه سانتي گراد رشد و بيوسورفکتانت توليد مي کنند. مهار حرارتي اين بيوسورفکتانت ها سبب تغيير محسوسي در خصوصيات آنها مانند کاهش کشش کشش سطحي، بين سطحي و کارايي امولسيفيکاسيون نمي شود و همه اين ويژگيها پس از اتوکلاو در دماي 120 درجه به مدت 15 دقيقه ثابت مي ماند (19).
1-21 تقسيم بندي بيوسورفکتانت ها
بر خلاف بيوسورفکتانت هاي شيميايي که بر اساس گروه قطبي تقسيم بندي ميشوند، دسته بندي بيوسورفکتانت ها عمدتا توسط ترکيب شيميايي و منشا ميکروبي آنها انجام مي شود. بخش هيدروفيلي بيوسورفکتانت ها داراي آمينو اسيدها يا کاتيون ها، آنيون هاي پپتيدي، مونو، دي و يا پلي ساکاريدها و. . . مي باشد، در حاليکه بخش هيدروفوبيکي داراي اسيدهاي چرب اشباع يا غيراشباع است. به طور کلي بيوسورفکتانت ها بر اساس ترکيب شيميايي به چند گروه اصلي شامل گليکوليپيد، ليپوپپتيدها و ليپوپروتئين ها، اسيد هاي چرب، فسفوليپيدها، سورفکتانت هاي پليمري و سورفکتانت هاي ذره اي تقسيم مي شوند (18).
1-22 انواع بيوسورفکتانت
Glycolipids : بيوسورفکتانت با وزن مولکولي پايين و کربوئيدراتي متصل به يک زنجيره اسيد چرب بلند يا اسيد چرب هيدروکسيل است و مشهور ترين انواع بيوسورفکتانت محسوب مي شود.
Sophorolipids, Trehalolipids, Rhamnolipids از معروف ترين گليکوليپيد ها هستند.
Rhamnolipids : اين نوع گليکوپپتيد از يک يا دو مولکول رامنوز تشکيل شده است. باکتري Pseudomonas aeroginosaاين بيوسورفکتانت را توليد مي کند. Rhamnolipids نقش مهمي را در پاکسازي آلودگي خاک ايفا مي کنند.
Trehalolipids: چندين نوع از ساختمان گليکوليپيد Trehalolipids گزارش شده است. جنس هاي Mycobacterium، Nocardia، acteriumbenCory از مهم ترين توليد کنندگان اين بيوسورفکتنانت محسوب مي شوند. Trehalolipid هاي توليدي از ميکروارگانيسم هاي مختلف در اندازه، ساختار مايکوليک اسيد و تعداد اتم هاي کربن با هم متفاوتند.
Sophorolipids : اين گليکوليپيد توسط مخمرهايي مثل bombicolaTorulopsisتوليد مي شود.
Sophorolipid ها شامل قند Sophorose و اسيد چرب هيدروکسيل هستند که توسط پيوند بتاگليکوزيدي به هم متصل مي شوند. دو نوع Sophorolipid يافت شده است. نوع اسيديک که در آرايشگري، ماسک صورت کاربرد داشته و خاصيت ضد شوره باکتري کشي دارد. نوع لاکتونيک خاصيت آفت کشي داشته و نسبت به نوع اسيديک کاربرد تجاري بيشتري دارد.
teinsLipopeptids and lipopro : ليپيدهاي متصل به اسيد چرب هستند. معروفترين ليپوپپتيد هاي حلقوي، سورفکتين ناميده مي شوند و توسط گونه هاي باسيلوس توليد مي شوند. شامل 7 آمينو اسيد متصل به گروههاي کربوکسيل و هيدروکسيل يک اسيد 14 کربنه هستند. ليپوپپتيد حلقوي سورفکتين به وسيله گونه باسيلوس سوبتليس توليد مي شود و از قوي ترين بيوسورفکتانت ها محسوب مي شود. يکي از مهم ترين ويژگي هاي سورفکتين توانايي آن در ليز اريتروسيت پستانداران است.
Lichenysin : از نظر ساختاري و ويژگي هاي فيزيکي و شيميايي شبيه به سورفکتين است و توسط گونه cheniformisBacillus Li توليد مي شود.
اسيد هاي چرب، فسفوليپيد و بيوسورفکتانت هاي پليمريک نمونه هاي معروفي هستند که توسط باکتري ها و مخمرها توليد مي شوند.
هر كدام از اين گروه ها داراي خصوصيات و كاربردهاي مشخصي هستند. بيوسورفكتانت ها، علاوه بركاهش دادن كشش سطحي نفت، لايه يكپارچه نفتي را به ذرات كوچك تر مي شكنند و به اين ترتيب باعث امولسيونه شدن و نهايتاً حل شدن لايه نفتي در آب مي شوند. همچنين نسبت سطح به حجم لكه نفتي را نيز افزايش داده وموجب ميشوند تا باكتريهاي نفت خواربراحتي اطراف ذرات نفتي جمع شده و آن را تجزيه نمايد (18).
1-23 مزيت هاي استفاده از بيوسور فکتانت ها
1) توليد حجم انبوه با کاهش قيمت
2)از آنجا که بيوسورفکتانت منشا زيستي دارد و از نفت نيست مي تواند به صورت پايدار توليد شود.
3) با محيط سازگار است.
4)فعاليت هاي خاص در دماهاي شديد، pHوشوري، امکان توليد انها از طريق تخمير
5) عملکرد انتخابي
از ديگر مزاياي باکتري هاي مولد بيوسورفکتانت جلوگيري از آلودگي نفتي مي باشد. به اين طريق که باکتري هاي نفت خوار توليد بيوسورفکتانت مي کنند که اين ماده کشش سطحي نفت را کاهش داده و آن را امولسيونه مي کنند (20).
نفت امولسيون شده توسط باکتري که تجزيه مي شود و به اين ترتيب به دي اکسيد کربن و مواد ساده تري تبديل مي شود که جذب ميکروب هاي موجود در طبيعت شوند. در مواردي نظير ترک خوردگي لوله هاي نفت و يا غرق شدن يک نفت کش که مقدار زيادي نفت وارد دريا مي شود، با انتقال اين باکتري ها به محل مي توانيم آلودگي ناشي از وجود نفت از بين ببريم (7).
1-24 مزيت بيوسورفکتانت ها به سورفکتانت هاي شيميايي
تجزيه پذيري زيستي :
بر خلاف سورفکتانت هاي شيميايي ترکيبات ميکروبي به آساني تجزيه مي شوند در نتيجه در کاربردهاي محيطي همچون حذف آلودگي هاي نفتي بسيار مناسب هستند، زيرا طي سازگاري که با محيط دارند به خوبي در حفظ محيط زيست نقش خود را ايفا مي کنند.
تنوع شيميايي :
به خاطر جمعيت دوگانه دوستي اين عوامل فعال در سطح، کاربردهاي اختصاصي در زمينه هاي گوناگون يافته اند. بسته به ساختار شيميايي متنوعي که دارند، علاوه بر سوبستراهاي متنوعي که از آن سنتز
مي شوند، کاربردهاي بسيار زيادي را براي آنها فراهم کرده است.
سميت بسيار کم :
بيوسورفکتانت ها بر خلاف سورفکتانت هاي شيميايي معمولا غير سمي و يا با سميت بسيار کم در نظر گرفته مي شوند.
تحمل دامنه هاي مختلف دمايي، pH و يوني :
بسياري از بيوسورفکتانت ها و فعاليت ها سطحي آنان به وسيله شرايط محيطي مانند دما، pH و. . . تحت تاثير قرار نميگيرند. به طور مثال ليکنسين حاصل از B. Lichniformis در دماهاي بالاتر از 50 درجه سانتي گراد، دامنه pH 9-1؛ و غلظت هاي Nacl و Ca به ترتيب بيشتر از 50 گرم بر ليتر و 25 گرم بر ليتر پايداري بسيار خوبي دارد. ويژگي هاي ليپو پپتيد سنتز شده به وسيله B. Subtilis پس از 20 دقيقه اتوکلاو در دماي 120 درجه سانتي گراد و شش ماه قرار دادن در دماي -18 سانتي گراد هيچ تغييري نکرد (20).
1-25 کاربردهاي بيوسورفکتانت ها
همه بيوسورفکتانت ها به صورت شيميايي سنتز شده اند، با اين وجود در سال هاي اخير همه توجهات به بيوسورفکتانت ها به خاطر دامنه وسيع ويژگي هاي عملکردي و توانايي سنتز ميکروبي معطوف شده است.
1-25-1 کاربرد بيوسورفکتانت ها در صنعت نفت
بيوسورفکتانت ها به خوبي جايگاه خود را در بخش هاي مختلف صنعت نفت پيدا کرده اند. اين امر به خصوص در ازدياد برداشت ميکروبي نفت بسيار به چشم مي آيد. کاهش کشش سطحي نفت، کاهش کشش بين سنگ مخزن و نفت، کاهش ويسکوزيته نفت و ديگر کاربردهاي ارزشمند بيوسورفکتانت ها خود نمايانگر اهميت آنها در اين صنعت است. البته تجزيه آلودگيهاي نفتي در مناطق نفت خيز و حذف اين آلودگي ها از پتانسيل هاي ارزشمند اين مولکول ها به شمار مي روند. بيوسورفکتانت هاي رامنوليپيدي قادر به حذف فلزات سنگيني مانند کادميم، روي، اورانيوم از خاک مي باشد. ميکروب از طريق رامنوليپيد سطح سلولي به کادميم متصل شده وآن را به درون خود جذب مي کند. امولسان توليد شده به وسيله A. Calcoaceticus مي تواند به اورانيوم متصل شود. شرکت Multi-Biotech يکي از زير مجموعه هاي شرکت Geodyne Technology است که بيوسورفکتانت ها به منظور کاربرد در ازدياد برداشت نفت به صورت تجاري درآورده است (1).
1-25-2 کاربرد بيوسورفکتانت ها در صنايع غذايي
بيوسورفکتانت ها علاوه بر ويژگي هاي ذکر شده در صنايع غذايي نيز کاربردهاي فراواني دارند. آنان در کنترل تراکم گلبول هاي چربي، بهبود بافت و عمر مفيد محصولات نشاسته اي، اصلاح ويژگيهاي رئولوژيکي خمير گندم و بهبود سازگاري و بافت محصولات بر پايه چربي به خوبي عمل مي کنند. استفاده از سورفکتانت هاي رامنوليپيدي سبب پايداري خمير و نيز حجم و بافت محصولات آشپزي مي شود. لسيتين و مشتقات آن، استرهاي اسيد چرب شامل گليسرول، سوربيتان و مشتقات اتيوگزيلاته مونوگليسريدها در حال حاضر بيشترين امولسيفاير هاي مورد استفاده در صنايع غذايي هستند (1).
1-26 نقش هاي طبيعي و فيزيولوژيکي بيوسورفکتانت ها
با افزايش تعداد بيوسورفکتانت هاي ميکروبي شناسايي شده، مشخص شده که بيوسورفکتانت هايي که ساختارهاي بسيار متفاوتي نسبت به هم دارند به وسيله ميکروارگانيسم هاي متفاوتي توليد مي شوند. عمومي سازي نقش هاي فيزيولوژيکي بيوسورفکتانت ها بسيار مشکل است و عمده مطالعات صورت گرفته بر ويژگيهاي سطحي آنها استوار است (3).
1-27 افزايش سطح تماس ناحيه هيدروفوبي سوبستراها
در رشد باکتري روي هيدروکربن ها، سرعت رشد مي تواند به وسيله سطح ناحيه تداخلي ما بين آب و هيدروکربن (نفت) محدود شود. زماني که سطح اين ناحيه محدود مي شود افزايش بيوماس بصورت حسابي بيشتر از حالت لگاريتمي است. در حقيقت سورفکتانت ميکروبي با افزايش ناحيه سطح تماس، سبب افزايش بيوماس سلولي (در نتيجه استفاده از هيدروکربن بيشتر ) به صورت لگاريتمي مي شود (8).
1-28 هالوفيل ها
هالوفيل ها باکتري هاي شيميوتروف هستند که در محلول هاي آب شور اشباع شده اند، مانند درياچه نمک و حوضچه هايي که آب دريا در آنها تبخير مي شود، مانند حوضچه هاي نمک نزديک خليج سان فرانسيسکو زندگي مي کنند. نمک دوست هاي افراطي از ATP براي تنفس هوازي استفاده مي کنند و توسط رنگ دانه بنفش خود، شکلي از فتوسنتز را با کسب انرژي نور خورشيد، انجام ميدهند. اين باکتري بي خطر بوده و حوضچه هاي مذکور براي توليد نمک به صورت تجاري مورد استفاده قرار ميگيرند.
اسم اين نوع باکتري ها از معادل يوناني آن يعني نمک دوست گرفته شده است. هالوفيل ها را مي توان در هر جايي که غلظت نمکش 5 برابر آب اقيانوس ها باشد به عنوان مثال در درياچه نمک يوتا (يکي از ايالت هاي آمريکا) يافت.
هالوفيل ها از اين جهت منحصر به فرد تلقي مي شوند که قادرند در آب هايي با شوري



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید